تومور مارکرهای بدن انسان: بررسی نشانگرهای توموری بر اساس اندام

تومور مارکرها یا نشانگرهای توموری، مواد شیمیایی یا پروتئینی هستند که توسط سلول‌های توموری یا در پاسخ به تومور در بدن تولید می‌شوند. این مارکرها نقش کلیدی در تشخیص، ارزیابی پیشرفت بیماری و مانیتورینگ درمان سرطان دارند. در این مقاله، با تمرکز بر اندام‌های مختلف بدن انسان، رایج‌ترین تومور مارکرها را بررسی می‌کنیم.

تومور مارکرهای سرطان تیروئید

• Thyroglobulin: نشانگر حساس برای سرطان پاپیلاری و فولیکولار.

• CEA: در موارد پیشرفته یا متاستاز کاربرد دارد.

تومور مارکرهای سرطان ریه

• CEA

• CA-125

• Cyfra 21-1: نشانگر اختصاصی سرطان سلول غیرکوچک ریه (NSCLC).

تومور مارکرهای مری

• CEA

• CSS: در برخی از کارسینوم‌های مری کاربرد دارد.

تومور مارکرهای سرطان پستان

• CA 15-3: مهم‌ترین مارکر در پیگیری سرطان پستان.

• CEA: در موارد پیشرفته کاربرد دارد.

تومور مارکرهای کبد و مجاری صفراوی

• AFP: نشانگر اصلی سرطان کبد.

• CEA و CA 19-9: در کلانژیوکارسینوما و سرطان‌های گوارشی قابل استفاده هستند.

تومور مارکرهای معده و پانکراس

• CA 19-9: مارکر کلیدی در سرطان پانکراس.

• CA 72-4: در گاستریک کارسینوما (سرطان معده) بالا می‌رود.

• CEA

تومور مارکرهای سرطان کولورکتال (روده بزرگ)

• CEA: مارکر اصلی در تشخیص و مانیتورینگ سرطان روده.

• M2-PK و CA 19-9 نیز در بررسی متاستاز کاربرد دارند.

تومور مارکرهای تخمدان

• CA-125: شایع‌ترین نشانگر در سرطان اپی‌تلیال تخمدان.

• CA 72-4: در موارد پیشرفته یا مقاوم دیده می‌شود.

تومور مارکرهای رحم و دهانه رحم

• CEA

• CA-125

• SCC Antigen: اختصاصی برای سرطان‌های سلول سنگفرشی سرویکس.

تومور مارکرهای پروستات

• PSA (Total & Free)

• نسبت PSA/Free PSA: به تشخیص بین هیپرپلازی خوش‌خیم و بدخیمی کمک می‌کند.

تومور مارکرهای بیضه

• AFP

• Beta-HCG (BHCG): در تومورهای Germ Cell یا ترکیبی بیضه.

تومور مارکرهای متاستاز استخوان

• CEA: در متاستازهای ناشی از سرطان‌های پستان، ریه یا پروستات.